โมเดล PEACE (The PEACE Model): มาตรฐานทองคำของการสอบถามโดยไม่ใช้การบีบบังคับ
กรอบการสอบถามสมัยใหม่ที่เน้นความถูกต้อง ความเป็นมืออาชีพ และสิทธิมนุษยชน
Planning and Preparation
การสัมภาษณ์ที่มีคุณภาพเริ่มต้นก่อนการตั้งคำถาม ผู้สัมภาษณ์ต้องกำหนดเป้าหมายให้ชัดเจน ศึกษาพยานหลักฐาน เอกสาร เวลา สถานที่ และบทบาทของผู้ให้ข้อมูล การเตรียมการที่ดีช่วยลดอคติ ลดคำถามซ้ำซ้อน และทำให้การสอบถามเป็นระบบ
Engage and Explain
ขั้นตอนนี้เน้นการสร้างบรรยากาศที่ปลอดภัยและเป็นมืออาชีพ ผู้สัมภาษณ์ต้องสร้างความไว้วางใจ อธิบายบทบาท วัตถุประสงค์ ขั้นตอน และสิทธิของผู้ถูกสัมภาษณ์อย่างโปร่งใส
Account, Clarification and Challenge
ผู้ถูกสัมภาษณ์ได้รับโอกาสเล่าเหตุการณ์ด้วยภาษาของตนเอง ผู้สัมภาษณ์รับฟัง ตรวจสอบความชัดเจน และตั้งคำถามท้าทายข้อมูลโดยอ้างอิงหลักฐาน ไม่ใช่การกดดันหรือกล่าวหา
Closure
การปิดการสัมภาษณ์ควรมีการสรุปประเด็น ตรวจสอบความเข้าใจร่วมกัน เปิดโอกาสให้เพิ่มเติมข้อมูล และอธิบายขั้นตอนถัดไปอย่างชัดเจน
Evaluation
การประเมินว่าการสัมภาษณ์บรรลุเป้าหมายหรือไม่ ข้อมูลมีความครบถ้วน น่าเชื่อถือ และสอดคล้องกับหลักฐานอื่นเพียงใด รวมถึงการทบทวนการทำงานของผู้สัมภาษณ์เอง
บทสรุป
โมเดล PEACE ไม่ใช่เพียงเทคนิคการตั้งคำถาม แต่เป็นกรอบความคิดของกระบวนการยุติธรรมสมัยใหม่ ที่ย้ายจากการใช้อำนาจและแรงกดดัน ไปสู่โครงสร้าง ความเป็นมืออาชีพ และการเคารพศักดิ์ศรีของมนุษย์
